حال بايد ديد ميان ايمان و غفران چه رابطه‌اى وجود دارد ؟ در اين چند آيه و آياتى ديگر ارتباط برهانى بين ايمان و مغفرت قرار داده شده ؛ يعنى مغفرت نتيجهء دو عامل قبل از خود قرار گرفته است ؛ زيرا چنان‌كه از مجموع بحث‌هاى گذشته استنباط مىشود ، ايمان داراى دو عنصر اساسى شناخت و تسليم است كه اين دو با هم نتيجه‌اى را مىسازند ؛ و اكنون در مىيابيم كه حاصل اين دو عنصر ، غفران است . اگر ايمان ، تنها شناخت و معرفت بود ، لازمه‌اش مغفرت براى شيطان و فرعون نيز مىشد كه ما قبلًا اين را به‌طور مستدل نقض كرديم . پس دو عنصر شناخت و تسليم ، سبب رابطه ميان ايمان و غفران مىگردد . عنصر تسليم مقوّم ايمان قبلًا بيان گرديد كه ايمان شناخت همراه با خضوع قلبى است و ايمان و اسلام وقتى در زمينهء حق ظهور مىيابد كه انسان هنگام قرار گرفتن بر سر دوراهى ( اطاعت و معصيت ) راهى را برگزيند كه تسليم و خضوع در برابر فرمان الهى ايجاب مىكند ، و در اين صورت انقياد حاصل شده است : « فَلا وَرَبِّكَ لا يُؤْمِنُونَ حَتّى يُحَكِّمُوكَ فيما شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لا يَجِدُوا فى أَنْفُسِهِمْ حَرَجاً مِمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيماً » « 1 » ؛ نه ، سوگند به پروردگارت كه مؤمن نمىباشند تا اين كه تو را در اختلافات خود داورِ حَكَمْ قرار دهند ، آن‌گاه ، در برابر آنچه تو حكم كنى احساس دلتنگى در خود ننمايد و سراسر تسليم شوند . در اين آيهء شريفه ، ايمان بدون تسليم و دلبستگى در برابر حكميّت رسول خدا صلى الله عليه و آله را به شدّت و تأكيد ( فلا و ربّك ) نفى نموده است ، پس روشن مىشود كه عنصر تسليم يكى از دو عنصر مقوّم ايمان است .

--> ( 1 ) . نساء ( 4 ) آيهء 65